1. Bối cảnh sửa đổi và bất cập của Luật Thuế TNCN hiện hành
Quy định về mức giảm trừ gia cảnh cũ cố định trong nhiều năm trước đây (bản thân 11 triệu VNĐ/tháng và người phụ thuộc 4,4 triệu VNĐ/tháng giai đoạn 2020 - 2025, trước khi nâng lên 15,5 triệu và 6,2 triệu VNĐ/tháng từ năm 2026) đã bộc lộ nhiều bất cập lớn trước tốc độ tăng trưởng kinh tế và trượt giá tiêu dùng (CPI) [1].
Từ năm 2026, sự ra đời của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 đã chính thức nâng các định mức này lên mức 15,5 triệu VNĐ/tháng đối với bản thân và 6,2 triệu VNĐ/tháng đối với mỗi người phụ thuộc, đồng thời rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc lũy tiến. Bạn có thể xem bảng chi tiết tại so sánh biểu thuế TNCN 2026 cũ và mới. Tuy nhiên, xu hướng cải cách thuế lâu dài vẫn là chủ đề được người dân và giới chuyên gia đặc biệt quan tâm.
2. 3 Xu hướng thay đổi chính sách thuế TNCN được dự báo tiếp theo
Xu hướng 1: Tự động điều chỉnh mức giảm trừ theo lạm phát (CPI)
Thay vì quy định một mức tiền đồng cố định và chỉ điều chỉnh khi chỉ số CPI biến động trên 20% (thường mất 5 - 7 năm để thực hiện), các chuyên gia dự báo Quốc hội sẽ hướng tới cơ chế linh hoạt điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh dựa trên mức tăng CPI thực tế do Tổng cục Thống kê công bố [1]. Điều này giúp mức giảm trừ luôn bám sát mức chi phí sinh hoạt thực tế của người lao động.
Xu hướng 2: Nới rộng khoảng thu nhập chịu thuế của bậc trung lưu
Hiện nay, biểu thuế 5 bậc mới (đã áp dụng từ 01/01/2026 theo Luật 109/2025/QH15) đã kéo giãn khoảng thu nhập chịu thuế của bậc 1 (đến 10 triệu) và bậc 2 (trên 10 đến 30 triệu); đồng thời ưu đãi miễn 100% thuế TNCN chuyển nhượng (thuế suất 0%) khi nắm giữ chứng chỉ quỹ mở từ 24 tháng (2 năm) trở lên cũng đã chính thức được ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 theo Điều 43 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Xu hướng dự báo trong giai đoạn tiếp theo là tiếp tục mở rộng biên độ các bậc thuế trung lưu và bổ sung thêm các ưu đãi cho quỹ hưu trí tự nguyện dài hạn.
Xu hướng 3: Tích hợp và liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia về thuế
Với việc phủ sóng mã định danh cá nhân liên thông với mã số thuế và ứng dụng eTax Mobile, việc kiểm soát các nguồn thu nhập vãng lai, chuyển nhượng bất động sản và cho thuê tài sản sẽ ngày càng chặt chẽ và tự động hóa. Người nộp thuế có thể tham khảo hướng dẫn quyết toán thuế TNCN 2026 để thực hiện khai báo, đối soát dữ liệu điện tử chính xác và tránh bị phạt chậm nộp.
Nhân sự quản lý cấp trung tại TP.HCM (thu nhập Gross 65 triệu đồng/tháng, 2 người phụ thuộc): Khi áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới năm 2026 (bản thân 15,5 triệu đồng + 2 người phụ thuộc 12,4 triệu đồng = 27,9 triệu đồng/tháng) cùng cơ sở tính bảo hiểm bắt buộc chuẩn 2026 (BHXH 8% + BHYT 1,5% = 9,5% tính tối đa trên trần 20 lần lương cơ sở 2.530.000đ = 50.600.000đ/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP là 4.807.000đ, cộng BHTN 1% trên lương 65 triệu là 650.000đ → tổng bảo hiểm bắt buộc 5.457.000đ/tháng; trần BHTN tối đa Vùng I là 106.200.000đ/tháng, tổng trần BH tối đa 5.869.000đ/tháng), thu nhập tính thuế giảm còn 31.643.000đ/tháng (thuế TNCN phải nộp 2.828.600đ/tháng), giúp tiết kiệm khoảng 1,8 – 2,2 triệu đồng thuế TNCN mỗi tháng so với biểu thuế cũ. Khoản thặng dư này được phân bổ vào Lớp 3 Tăng trưởng (CCQ mở nắm giữ từ 24 tháng trở lên hưởng thuế suất chuyển nhượng 0% đã ban hành tại Điều 43 NĐ 253/2026/NĐ-CP) trong tháp tài sản 5 lớp FIDT.
3. Lời khuyên hoạch định tài chính từ Nguyễn Ngọc Ưng
Đứng trước các dự báo cải cách thuế liên tục, điều quan trọng nhất đối với mỗi gia đình có thu nhập cao là phải chủ động Hoạch định Tài chính Cá nhân bài bản theo đúng chuẩn 5 lớp tài sản FIDT. Việc phân bổ tài sản, cấu trúc nguồn thu nhập giữa tiền lương, đầu tư chứng chỉ quỹ mở (Lớp 3), cho thuê căn hộ đô thị (Lớp 2) hay dự phòng thanh khoản (Lớp 1) cần được rà soát hàng năm để tận dụng tối đa các hành lang pháp lý hợp pháp của Nhà nước.
2. Tự động quét tài khoản ngân hàng: Dưới cơ chế của Nghị định 126/2020/NĐ-CP, cơ quan thuế liên thông đối soát dữ liệu dòng tiền qua các tài khoản ngân hàng thương mại để tự động phát hiện các nguồn thu nhập chưa kê khai.
3. Trùng lặp mã số người phụ thuộc: Việc hai vợ chồng cùng đăng ký giảm trừ gia cảnh cho một người phụ thuộc (con cái, bố mẹ) sẽ lập tức bị khóa hồ sơ quyết toán và hoàn thuế.
4. Chứng từ khấu trừ điện tử: Người lao động tự quyết toán cần thu thập đầy đủ chứng từ khấu trừ thuế TNCN từ tất cả các đơn vị chi trả thu nhập trong năm.
Câu hỏi thường gặp về Dự báo thay đổi chính sách thuế TNCN
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 số 109/2025/QH15 đã chính thức có hiệu lực áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh từ kỳ tính thuế năm 2026, đồng thời các đề xuất cập nhật tiếp theo được thảo luận định kỳ theo biến động CPI.
Hiện nay đang có các đề xuất cải cách nhằm linh hoạt nâng mức giảm trừ gia cảnh theo biến động CPI thực tế thay vì chờ đủ biên độ 20%, giúp bảo vệ thu nhập thực tế của người lao động trước áp lực trượt giá chi phí sinh hoạt.
Luật Thuế TNCN 2025 đã rút gọn số bậc thuế suất lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc (từ 5% đến tối đa 35%) và nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
[1] Dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và cơ sở điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh tham chiếu báo cáo thống kê của Tổng cục Thống kê tại https://nso.gov.vn và văn bản pháp luật thuế tại Luật Thuế TNCN 2025 số 109/2025/QH15.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung trên nguyenngocung.com mang tính giáo dục và tham khảo hoạch định tài chính cá nhân, hoàn toàn không thay thế cho hoạch định tài chính cá nhân chuyên sâu, tư vấn pháp lý hay tư vấn thuế chính thức. Các giả định vĩ mô, dự báo chính sách và hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai. Độc giả cần đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc đặt lịch rà soát 1:1 cùng Nguyễn Ngọc Ưng (Nhà Hoạch Định Tài Chính Cá Nhân, FIDT).